Конспект урока "Қымыз - қазақтың ұлттық сусыны оның пайдасы"

Тақырыбы: «Қымыз -қазақтың ұлттық сусыны, оның пайдасы »
Тақырыптың өзектілігі: Жас пен кәрінің денсаулығын нығайтып,
әлсірегенді орнынан тұрғызатын, көңіл күйді көтеріп, көктемгі күннің шуағы
мен қуатын сыйлайтын, хош иісімен тіл үйірер дәмімен тәнті ететін, бие
сүтінен жасалатын ерекше пайдалы сусын қымыз туралы мағлұмат беру
болып табылады.
Жобаның негізгі мақсаты:
Қазақ халқының байырғы сусыны қымыздың пайдасын анықтау
арқылы маңыздылығын көрсету. Қазақтың байырғы сусыны қымызды ұлттық
бренд ретінде әлемдік нарыққа шығару қажеттілігін түсіндіру.
Жобаның міндеттері:
- Қазақтың ұлттық сусыны қымызбен танысу;
- Қымыздың қазақ өмірінде алатын орнын көрсету;
- Қымыздың адам денсаулығына пайдасын көрсету.
Мәселе: Қымыздың адам денсаулығына пайдасы бар екенін зерттеу.
Зерттелетін зат: Қымыздың тіршілікке қажетті құндылығын зерттеу
2
МАЗМҰНЫ
Кіріспе ...................................................................................................................... 4
Қымыздың пайда болуы ......................................................................................... 4
Қымыз - адам денсаулығына қажетті сусын ........................................................ 6
Қымыздың адам ағзасына тигізер пайдасы .......................................................... 7
Қымыз адамға қуат береді ................................................................................... 10
Шипалы сусынның дайындалу әдісі ................................................................... 11
Қымыз–халықтың рухы ........................................................................................ 13
Қорытынды ............................................................................................................ 14
Пайдаланылған әдебиеттер .................................................................................. 16
3
Кіріспе
Қазақ халқы асты өте жоғары бағалаған әрі қастерлей білген. Ел - жұрт
жадында мәңгі жатталып қалған «Ас адамның арқауы» деген қағида
осындай терең ұғымның қалтқысыз түсінігі болып қалыптасқан. Халқымыз
адам өмірінде тамақтың орнын тіршілікке қажетті құндылықтардың бәрінен
де жоғары қойған. Бұған «Астан үлкен емессің» немесе «Арпа, бидай ас екен,
алтын, күміс тас екен», «Асты қорлама құстырар» деген сес, ескертпелер мен
мақал - мәтелдер де куә бола алады. Қалай айтылса да, қай заманда айтса да
халық асты құрметтеу мен бағалаудың жолын да, жөн - жосығын да, оны
дәмді етіп әзірлеудің көзін, кезін, ретін таба білген.
Ел мен елді татуластыру да, жақсылар мен жайсаңдарды құрметтеу де,
өздерінің мырзалық, мәрттік үлгілі, өнегелі қасиеттері мен
артықшылықтарын білдіру де, ел дәулеті мен қарым - қабілетін, түсінігін
танытуды да, қазақ кең дастарқан арқылы яғни ас, қонақасы арқылы
көрсеткен. Осы жолда тұшымды сөз айтып, дәмді тағам берумен бірге оның
таза, бүтін ыдыстарына дейін ерекше назарда болған. Сырттан келген кісілер
де елді осы қонақасы берудің жолы мен жөні арқылы сынап, бағасын берген.
Демек ұлт мәдениетінде тамақ, дәм татыру экономикалық, дипломатиялық
және тәлім - тәрбиелік қызмет атқарған. Бұл істе әрине, қазақ халқының
қонақжайлық дәстүрі шетелде ерте заманнан - ақ аңыз болып тараған. Қазақ
қонақасы беруде қонақ таңдауды, басқа ұлт, дін өкілдері деп бөлуді де
білмеген, төрге шығарып ашық қабақ танытқан, достық көңілін көрсеткен.
Шаршағандарына, мұқтаждарына ат, ас, көлік сыйлай да білген.
Ас, тамақ дайындауды қазақ әйелдерге жүктеген. Қазақ әйелдері
тағамның алуан түрлерін дайындауымен бірге қыста да, жазда да оның таза
әрі бұзылмай сақталуының әдіс - тәсілдері мен жолдарын да таба білген. Бұл
қағидаларды әйелдер ұрпақтан - ұрпаққа жеткізіп, кейінгілерге үйретіп
отырған. Мысалы, олар етті ыстап сақтауды, қымызды жазда салқын
ұстауды, майды көгертпей күтуді, басқа тамақтарды да бұзылмай